Komende bijeenkomst

Frank Nellen
De onthulling van een pijnlijke geschiedenis

Frank Nellen (1982) is schrijver, jurist en econoom. Hij doceert aan de Universiteit Maastricht en werkt als fiscalist. Zijn literaire debuut, ‘Land van dadels en prinsen’ (2019), was genomineerd voor het Beste Boek voor Jongeren.

In ‘De onzichtbaren’ neemt hij de lezer mee door het woelige Oekraïne in de jaren zeventig, tachtig en negentig, van een afgelegen dorp tot aan revolutionair Kyiv. De teloorgang van de communistische heilstaat wordt gesymboliseerd door de ramp met de kernreactor van Tsjernobyl.

Schrijven begint voor Nellen met research. “Hoe meer je weet, van de machthebbers tot de mensen op de fabrieksvloer, hoe meer verbanden je gaat zien – en hoe meer je er ook bij gaat voelen.” In zijn tweede roman vertelt hij een verhaal over het leed dat het totalitaire regime veroorzaakt heeft. Zijn personages belichamen het systeem: de antagonist Pavel is een slimme, zonderlinge jongen, die uitgroeit tot fel communist, en later gedesillusioneerd activist die ageert tegen de Sovjet-machthebbers die de ideologie verkwanselden. Tegenover hem staat de verteller Dani, de inschikkelijke burger die zijn lot ondergaat.

“Deze roman straalt zoveel autoriteit en vertelplezier uit. Nellen krijgt het voor elkaar om met een paar streken een stoet aan personages in een ver land en in een andere tijd tot leven te wekken,” aldus Gerwin van der Werf in Trouw.

Mary Kemperink
Homoseksualiteit op het snijvlak van literatuur en wetenschap

Mary Kemperink (1951) is emeritus hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze is gespecialiseerd in de literatuur en de cultuur van het fin de siècle van de negentiende eeuw. Haar invalshoek is internationaal en geldt in het bijzonder de relatie tussen literatuur en wetenschap.

In ‘Anders dan de anderen’ laat Mary Kemperink zien hoe vanaf het begin van de negentiende eeuw het beeld van homoseksualiteit langzaamaan verandert onder invloed van twee soorten publicaties: de medische geschriften en de literatuur.

Artsen baseerden hun theorieën op romans en gedichten, schrijvers propageerden ideeën uit de medische literatuur. Uit deze wisselwerking ontstond het beeld van homoseksuelen als een aparte categorie, met specifieke karaktertrekken en een eigen natuur. Velen spraken daarbij over een ‘derde geslacht’. Zo’n eigen identiteit verschafte troost, zelfs trots, maar ten koste van verdere uitzondering en medicalisering.

Kester Freriks
Maria Dermoût is geen nostalgische schrijfster van heimweeliteratuur

Maria Dermoût (1888-1962) debuteerde pas op haar 63ste.  Ze schreef romans en verhalen met als thema voormalig Nederlands Indië. Kester Freriks, schrijver van haar biografie ‘Geheim Indië’ (2000), is zelf geboren in Djakarta en herkent die Indische sfeer in het werk van Dermoût.

Als geen andere Nederlandse schrijver heeft Maria Dermoût de onvergetelijke schoonheid en de wreedheid, betovering en dreiging, geheimzinnige machten en magie, het goed en het kwaad van de Indische archipel beschreven. Zij was geen dame met Indisch bloed, maar wel afkomstig uit een familie die geboren en geworteld was op Java. Haar hele leven terug in Nederland heeft ze het gemis van Indië als een diepe pijn ervaren.

‘De tienduizend dingen’ is haar tweede roman. Het is in dertien talen vertaald, door The New York Times uitgeroepen als beste boek van 1958 en het was het eerste Nederlandse werk dat in de reeks Penguin Classics verscheen. Nu ligt de 17e druk in de boekwinkel.

Kester Freriks is naast biograaf schrijver van romans, vogel- en natuurboeken. Vorig jaar publiceerde hij ‘De ooievaar’. Voor deze monografie bezocht hij o.a. De Lokkerij in het Reestdal. Ook Maria Dermoût schreef over ooievaars.